Dili – (19 Juñu 2026), Centro Nacional Chega!I.P parseria ho Arsip Nasional Republik Indonesia (ANRI) no United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) fo formasaun ba funsionáriu sira husi instituisaun governu no organizasaun sosiedade sivil ne’ebé servisu ba asuntu prezervasaun memória pasadu nian mak hanesan, Arkivu Muzeu Rezistensia Timorense (AMRT), Arkivu Nasional Timor-Leste (ANTL), Sekretariu Estadu Arte no Kultura (SEAK), Centro Audio Visual Max Stahl Timor-Leste (CAMSTL), Xanana Gusmão Reading Room (XGRR) no mos Centro Chega!I.P ho total partisipante hamutuk na’in 52, ne’ebé realiza iha Antigo Comarca Balide.
Formasaun ne’e hala’o durante loron 5 hahu (15-19), iha ámbitu projetu “𝘿𝙞𝙜𝙞𝙩𝙖𝙡𝙞𝙯𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣 𝙛𝙤𝙧 𝘾𝙤𝙣𝙛𝙡𝙞𝙘𝙩 𝙍𝙚𝙘𝙤𝙣𝙘𝙞𝙡𝙞𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣 𝙖𝙣𝙙 𝙋𝙚𝙖𝙘𝙚 𝘽𝙪𝙞𝙡𝙙𝙞𝙣𝙜 𝙞𝙣 𝙏𝙞𝙢𝙤𝙧-𝙇𝙚𝙨𝙩𝙚”. Objetivu prinsipal husi formasaun ne’e mak atu hasa’e koñesimentu funsionáriu sira kona-ba jestaun arkivu no kompeténsia téknika iha arranju no deskrisaun arkivu ho maneira ida ne’ebé loos, organizadu ho di’ak, no responsabiliza tuir padraun arkivu nian.
Formasaun ne’e fasilita husi ekipa ANRI ho materia sira ne’ebé aprende durante formasaun hanesan, 𝑷𝒐𝒍𝒊𝒄𝒚 𝒐𝒏 𝑨𝒓𝒄𝒉𝒊𝒗𝒆𝒔 𝑴𝒂𝒏𝒂𝒈𝒆𝒎𝒆𝒏𝒕, 𝑷𝒓𝒆𝒑𝒂𝒓𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒐𝒇 𝒇𝒊𝒏𝒅𝒊𝒏𝒈 𝒂𝒊𝒅𝒔 𝒄𝒓𝒆𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏, 𝑺𝒆𝒍𝒇 𝑳𝒆𝒂𝒓𝒏𝒊𝒏𝒈: 𝑷𝒓𝒆𝒑𝒂𝒓𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒐𝒇 𝒇𝒊𝒏𝒅𝒊𝒏𝒈 𝒂𝒊𝒅𝒔 𝒄𝒓𝒆𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏, 𝑫𝒆𝒔𝒄𝒓𝒊𝒑𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒐𝒇 𝒂𝒓𝒄𝒉𝒊𝒗𝒆𝒔, 𝑴𝒂𝒏𝒖𝒗𝒆𝒓 𝒐𝒇 𝒅𝒂𝒕𝒂, 𝑺𝒆𝒍𝒇 𝑳𝒆𝒂𝒓𝒏𝒊𝒏𝒈: 𝑴𝒂𝒏𝒖𝒗𝒆𝒓 𝒐𝒇 𝒅𝒂𝒕𝒂, 𝑨𝒓𝒓𝒂𝒏𝒈𝒆𝒎𝒆𝒏𝒕 𝒐𝒇 𝒊𝒏𝒇𝒐𝒓𝒎𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒂𝒏𝒅 𝒑𝒉𝒚𝒔𝒊𝒄𝒂𝒍 𝒎𝒂𝒕𝒆𝒓𝒊𝒂𝒍𝒔 𝒐𝒇 𝒂𝒓𝒄𝒉𝒊𝒗𝒆𝒔 𝒊𝒏𝒕𝒐 𝒇𝒊𝒏𝒅𝒊𝒏𝒈 𝒂𝒊𝒅𝒔, 𝑨𝒄𝒄𝒆𝒔𝒔 𝒊𝒎𝒑𝒓𝒐𝒗𝒆𝒎𝒆𝒏𝒕 𝒂𝒄𝒕𝒊𝒗𝒊𝒕𝒊𝒆𝒔, 𝑺𝒆𝒍𝒇 𝑳𝒆𝒂𝒓𝒏𝒊𝒏𝒈: 𝑨𝒓𝒓𝒂𝒏𝒈𝒆𝒎𝒆𝒏𝒕 𝒐𝒇 𝒊𝒏𝒇𝒐𝒓𝒎𝒂𝒕𝒊𝒐𝒏 𝒂𝒏𝒅 𝒑𝒉𝒚𝒔𝒊𝒄𝒂𝒍 𝒎𝒂𝒕𝒆𝒓𝒊𝒂𝒍𝒔 𝒐𝒇 𝒂𝒓𝒄𝒉𝒊𝒗𝒆𝒔 𝒊𝒏𝒕𝒐 𝒇𝒊𝒏𝒅𝒊𝒏𝒈 𝒂𝒊𝒅𝒔.
Iha abertura, Diretór Ezekutivu Centro Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes destaka importansia husi atividade formasaun, no subliña, formasaun ne’e importante tebes ba funsionariu sira atu haklean koñesimentu iha área jestaun arkivu nian. Formasaun ne’e mos nu’udar misaun ida Centro Chega!I.P ho ANRI nian ho baze ba relatóriu husi Komisaun Verdade no Amizade (CVA) entre Timor-Leste ho Indonézia.
Diretór haktuir, iha relatóriu husi Komisaun Verdade no Amizade (CVA) entre Timor-Leste ho Indonézia hatete katak governu Timor-Leste ho governu Indonézia estabelese sentru dokumentasaun i rezolusaun konflitu. No formasaun ne’e parte importante hodi to’o ba iha misaun estabelese sentru dokumentasaun i rezolusaun konflitu nian liu husi formasaun no kapasitasaun sira hodi eleva kapasidade rekursu umanu sira iha Timor-Leste hodi kontribui ba halo prezervasaun memoria pasadu.
Entertantu, formasaun ne’e hetan partisipasaun husi Deputy of National Records and Archives Governance, Andi Abubakar, Head of Human Resource and General Affairs Bureau, Poppy Alia no Koordenadora Projetu UNESCO ba Timor-Leste, Hye Young Kim.
Media Chega!



























