Dili – (17 Novembru 2026), Centro Nacional Chega!I.P liu husi Chega! Young Ambassador (CYA) organiza atividade reflesaun no workshop ne’ebé realiza iha salaun konferensia Centro Chega!I.P, partisipa husi universitáriu sira iha Dili, iha ámbitu selebrasaun masakre 12 novembru 1991 ba dala-35 no ho tema “Entre Seguransa, Direitus Umanus Dame No Rezolusaun Konflitu Iha Sekulu 21 Iha Plataforma Digital”.
Atividade ne’e kompleta ho vizita Muzeu Chega! hahu husi sekuénsia akontesimentu sira, istória narativa vitima no sobrevivente sira, vizita mos kadeira eletroniku, no sela nakukun nu’udar fatin detensaun, torturasaun no violasaun direitus umanus oin-oin ba timoroan sira iha tempu pasadu no halo refleksaun hamutuk. Alende ne’e, iha mos atividade fahe esperensia husi sobrevivente 12 novembru 1991 no organizasaun juventude balun ne’ebé fahe informasaun kona-ba asuntu direitus umanus dame no rezolusaun konflitu.
Diretór Ezekutivu Centro Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes iha abertura, atividade reflesaun no workshop hateten, manifestasaun 12 Novembru 1991 ne’ebé joventude sira halo hahu husi igreza Motael ba to’o iha rate Santa-Cruz atu espresa sira nia direitu ba auto-determinasaun. Asaun manifestasaun ne’e halo ho dalan dame, maibé ikus mai militar Indonézia responde ho violasaun direitus umanus ne’ebé nakfilak sai masakre hodi rezulta ema barak mate.
Diretór Divizaun Finansas no Operasional (DFO), Metodio Caetano Moniz hanesan Eis Prizoneiru Politiku reforsa, asaun manifestasaun ne’ebé joventude sira halo iha 12 novembru 1991 husi Igreza Motael ba iha rate Santa Cruz nu’udar asaun patriotiku, asaun ne’e halo hodi ezije direitus Timoroan sira nian ba auto-determinasaun.
Asaun manifestasaun 12 novembru 1991 mos hatudu simbolu unidade nasional tanba asaun ne’e halo la’os de’it involve husi joven sira iha Dili laran, maibé involve mos kolega sira ne’ebé hala’o estudu iha Indonézia. Antes akontese maskare 12 novembru 1991 iha Santa Cruz, timoroan sira hala’o uluk ona operasaun Aurora. Tanba ne’e, Metodio dehan, 12 novembru la’os asaun ida derepetente de’it lae, ne’e iha planu, iha orientasaun husi Komandu da Luta.
Maske akontesimentu triste ne’e liu ona, maibé iha momentu ida ne’e foinsa’e sira tenke orgullu tanba ohin loron hetan ona ukun-an, importante mak foinsa’e sira tenke banati tuir valor nasionalizmu ne’e tenke materializa tenke operasionaliza ho asaun patriotizmu. Momentu ne’ebá ami nia asaun patriotizmu ne’e mak oinsa Indonezia sai husi rai ida ne’e.
Diretora DIP-PRU, Maria Arminda Guterres esplika, razaun Chega! Young Ambassador (CYA) organiza atividade reflesaun no workshop iha ambitu komemorasaun masakre 12 novembru 1991 ho objetivu hodi hanoin hikas fali akontesimentu pasadu. CYA organiza atividade reflesaun no workshop ne’e nu’udar programa integradu husi Centro Chega!I.P liga ba konseitu sentru rezolusaun konflitu. Centro Chega!I.P fo oportunidade ba joven sira mai aprende iha Chega! ho atividade mak hanesan, Chega! School Visit, Chega! Muzeu Day no Chega! Media Champion.
Entertantu, Centro Nacional Chega! I.P estabelese nu’udar Institutu Publiku bazeia ba dekretu lei nu. 48/2016 ho vizaun atu harii sosiedade ida ne’ebé mak inkluzivu, la repete istória passadu nian, moris iha dame, no respeitu direitus umanus. atividade ne’e hala’o hatan ba Centro Chega! ninia misaun mak atu harii sentru ba poz-konflitu ne’ebé prezerva memória pasadu hodi promove direitu no valór umanu no harii parseria nasionál no mos internasionál hodi reforsa servisu sira ba implementa rekomendasaun sira relatóriu finál “Comissao de Acolhimento, Verdade e Reconciliacao (CAVR)- Chega! Comissao da Verdade e Amizade (CVA)- Per Memóriam Ad Spem, sira ne’ebé relevante.
Media Chega!.






























