Díli – (29 Outobru 2026), Centro Nacional Chega!I.P agora dadaun estabelese-tan Muzeu Memórial iha Munisipiu Liquiça ne’ebé sai nu’udar espasu ba komunidade Liquiça atu aprende istória pasadu kona-ba prosesu luta ba ukun rasik-an.
Estabelesesimentu ne’e liu husi serimonia asina Akordu Servisu Hamutuk (ASH) entre Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes ho Koordenadór Muzeu Memoriál Munisipál Liquiça(MMM), Libánio dos santos Lobato, ne’ebé hala’o iha edifisiu Chega!, Antigo Comarca Balide.
Iha oportunidade ne’e, Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega!I.P, Hugo Maria Fernandes esplika, objetivu husi akordu ASH ne’e mak atu apoiu fundu hamutuk $ 17, 500.00 (Rihun Sanulu Resin Hitu Atus Lima) ba apoiu estabelesimentu Muzeu Memoriál Munisipál Liquiça no mos apoiu ba programa no atividade sira Muzeu Memoriál Munisipál Liquiça nian.
“Hein katak muzeu Memorial Munipal Liquiça ne’e bele duni fo resposta balun ba tinan naruk iha kedas depois ukun-an, depois iha CNC halo atividade barak iha ne’ebá hanesan komemorasaun sira sempre iha pedidu atu iha espasu ida ba iha prezervasaun memoria nian”, dehan Hugo iha serimonia asina ASH.
Diretór hatutan, orsamentu ne’ebé uza ba estabelesimentu Muzeu Memoriál Munisipál Liquiça ne’e nu’udar Orsamentu Jeral Estadu (OJE) nian tanba ne’e husu atu jere ho didi’ak no ezekuta tuir programa no atividade sira ne’eb’e iha atu bele atinji objetivu.
Objetivu husi estabelesimentu Muzeu Memoriál Munisipál Liquiça mak atu responde ba misaun Centro Chega! I.P mak promove implementasaun rekomendasaun sira husi relatóriu CAVR-Chega! no PMAS relasiona ho institusionalizasaun memória no promosaun direitus umanus atraves edukasaun, formasaun, peskiza no solidariedade ba sobreviventes vulneravel liu husi violasaun direitus umanus, no mos promove rekomendasaun komuns CAVR-Chega! no PMAS kona-ba konstrusaun sentru nasional memória, peskiza no aprendizajen.
Centro Nacional Chega!I.P estabelese Muzeu Memórial iha Munisipiu sira atu prezerva dokumentu istoriku violasaun direitus umanus periodu 1974-1999, fasilita informasaun kona-ba istória pasadu ba públiku liu-liu istória komunidade Munisipiu idak-idak nian, sai mos sentru aprendizajen kona-ba paz, justisa no direitus umanus, sai nu’udar referensia istorika ba peskizadór sira no mos sai espasu reflesaun kona-ba memória pasadu.
Muzeu Memórial Munisipal hanesan mekanizmu ida atu halibur, habelar, no hakbesik narrativu sira kona-ba istória pasadu Timor-Leste nian, liu-liu ida-ne’ebé relasiona ho partisipasaun komunidade munisipiu sira nian durante periodu luta ba ukun rasik-an tinan 1974-1999
Muzeu Memórial Munisipal hanesan plataforma ida hosi Programa Memórializasaun Integradu Centro Chega!! P nian ne’ebé mai ho objetivu atu sosiedade larepere fila fali violensia pasadu liu hosi mekanizmu sira mak hanesan, harii plataforma ba ema no komunidade hosi parte étniku-kulturál no polítika sira atu fahe sira-nia istória no envolve komunidade iha diálogu no Memórializasaun, prezerva memória istoriku liu hosi arkiva no disemina narativa sira ba públiku, fasilita prosesu komprensaun komún kona-ba polítika no programa sira oinsä mak utiliza memória istoriku sira.
Entertantu, tuir dadus ne’ebé iha, Centro Chega!I.P estabelese ona Muzeu Memoriál Munisípal 6 mak hanesan, Muzeu Memoriál Munisípal Viqueque, Covalima, Aileu, Bobonaro, Manatuto no Manufahi 1912. No aumenta-tan Muzeu Memórial Munisipal Liquiça hamutuk 7.
Media Chega!.






























