Díli – (11 Novembru 2025), Centro Nacional Chega!I.P organiza semináriu nasionál ho tema “Relembra Luta Rezisténsia no Valoriza Fórsa Juventude Timor-Leste iha Prosesu Luta Ba Ukun Rasik-an”. Semináriu ne’e hala’o iha ámbitu Komemorasaun Masakre Santa Kruz ba dala-34 no Selebrasaun Loron Nasional Juventude ba dala-20, ne’ebé realiza iha Salaun Konferensia Centro Chega!I.P, Antigo Comarca Balide.
Objetivu prinsipal hosi semináriu ne’e mak, atu fó ónra ba juventude sira ne’ebé sakrifika-an ba mate iha akontesimentu Masakre Santa Kruz 12 Novembru 1991 tanba defende direitu povu nian ba liberdade no dignidade estadu Timor Leste nian. Hadia no hafórsa memória kolektiva, ajuda jerasaun foun sira atu aprende hosi istória rezisténsia no evita trajedia hanesan ne’e repete hikas iha futuru. Valoriza papél juventude iha luta rezisténsia, hatudu korajen, solidariedade no determinasaun, enfrenta opresaun. Kontinua rekorda no inspira juventude atual atu kontinua kontribui ba dezenvolvimentu nasaun.
Atu promove edukasaun kona-ba direitus umanos ba akontesimentu Santa Kruz hatudu konsekuensia violénsia no violasaun direitus umanos. Komemorasaun ne’e sai platafórma edukativu atu refórsa valor paz, justisa no rekonsiliasaun. Mantein unidade nasional no identidade Timor-Leste. Nu’udar lembransa kolektiva kona-ba sakrifísiu juventude atu ajuda refórsa unidade povu nian no hadia konsiensia nasional kona-ba istória luta ba liberdade Timor Leste nian.
Semináriu nasional ne’e mos sai nu’udar parte ida importante atu aumenta konsiensia juventude kona-ba istória rezisténsia Timor-Leste no sai platafórma diskusaun kona-ba papél juventude iha prezervasaun memória kolektiva. No estimula partisipasaun juventude iha promosaun direitus umanus no valor paz.
Semináriu nasional ne’e halo bazeia ba Relatóriu Komisaun Acolhimentu, Verdade no Reconciliasaun (CAVR) nian katak, iha loron 12 de Novembru 1991 akontesementu masakre grave iha Simiteriu Santa Kruz, Dili, ne’ebé rezultadu hosi manifestasaun pasífiku organizadu hosi fóin sa’e no juventude Timor oan atu husu justisa ba asesinatu Sebastião Gomes no hodi husu apoio ba independénsia Timor-Leste nian. Manifestasaun ne’e responde ho violénsia brutal hosi fórsa militar Indonézia nian, ne’ebé mate kuaze ema 250 (Atus Rua Lima Nulu) no fóinsa’e barak mak mate, balun hetan tortura hafóin akontesimentu trajedia ne’e.
Iha relatóriu CAVR nian identifika katak, Masakre Santa Kruz hanesan pontu nakfilak “turning point” iha luta rezisténsia Timor-Leste tanba imajen no evidensia masakre ne’e espalla iha mundu tomak, hodi muda persepsaun internasionál kona-ba situasaun iha Timor-Leste. Loron ne’e mak iha signifikadu boot ba povu Timor nian la’ós de’it atu lembra trajedia, maibé mos atu fó óndra ba sakrifisiu juventude ne’ebé fó-an hodi defende direitu povu nian.
Detallu informasaun haree:KOM. IMPRE. KOMEM.






























