Mai Ita Hatene Salvador da Costa Alves Correia “Lelo-Buti” Nia Istória Pasadu Durante Konflitu Politiku (1975-1999) Liu Husi Programa Hatutan Memoria.
Iha publikasaun ida ne’e ami fahe informasaun ba maluk sira kona-ba istória Salvador da Costa Alves Correia “Lelo-Buti” Moris iha loron 21 fulan-Marsu tinan 1956 iha Aldeia Pukelara, Suku Dato, Postu Likisá Villa, Munisipiu Likisá.
Iha tinan 1975 hau kompleta ona tinan 19, nune’e bainhira militár Indonézia invade Timor, hau hetan rekruta nu’udar membru forsa armada hodi kaer kilat hasoru invazor. Primeiru ami destaka iha área Casait, suku Ulmera, Postu Bazartete hodi atua avansu inimigu nian mai iha Likisá. Momentu ne’ebá ami-nia Komandante Kompañia mak José Barreto Coli. Bainhira militár Indonézia avansa, ami atua maibé sira-nia númeru boot liu nune’e ami halai dispersa fila ba ai-laran. Ami konsentra fila fali iha rai ida naran Maukreslema, iha-ne’ebá ami forma fali kompañia foun naran Kompañia Sai Manu. Kompañia foun ne’e nafatin lidera husi Komandante José Barreto Koli.
Hafoin ne’e serku akontese iha fatin-fatin halo ami tenke rekua. Ami rekua ba rai ida ami forma fali iha-ne’ebá kompañia ida naran Sai Kokorek. Ninia Komandante Kompañia lidera nafatin husi José Barreto Koli. Rekua to’o Kailaku, ami forma fali Kompañia ida naran C-94 ho ninia Komandante Kompañia mak João Perreira. Ho nune’e ami kontinua reziste nafatin, dezafiu sira ne’ebé ami sempre hetan mak hahan laiha to’o ami han ai-tahan fuik sira. To’o iha tinan 1979, momentu ne’ebá ami tiru malu ho Batallaun 132 iha rai ida naran Maukruslema. Ami-nia maluk balu mate, balu hetan kanek no ikus mai ami hetan kaptura. Militár Indonézia lori ami ba KODIM 1638 Likisá hodi detein iha-ne’ebá. Ami hetan torturasaun maka’as, baku to’o dolar no kastigu sira seluk.
Kalan-kalan militár Indonézia lori sai ami-nia maluk balu husi komarka fatin no lahatene ba oho iha-ne’ebé. Iha tinan 1980 mak militár Indonézia husik ami. Bainhira livre ona, hau nafatin envolve iha prosesu luta nian.
Husi: Bonifasiu de Lisboa Oliveira, Membru ASEMUL.