”Aprende Husi Pasadu Hodi Hametin Identidade Nasional!”.
Mata-been suli no nakukun hafalun dala ida tan Centro Nacional Chega! (Centro Chega!). Instituisaun Públiku ida-ne’e lakon tan nia ema profesionál ida, Eng. Augusto Napoleão Fernandes, familiár liu ho naran bolu Napo, ne’ebé haknaar-an nu’udar Ofisiál Servisu Memorializasaun.
Nai Maromak bolu tiha ona nia ba Nia Kadunan Santo iha Domingu kalan, loron 01 fulan-Fevereiru 2026. Napo hakotu is iha Hospital Nacional Guido Valadares Dili, hafoin hetan asidente trafiku iha Sabadu kalan, loron 31 fulan-Janeiru 2026, bainhira fila husi vizita família iha Fatuhada atu ba hela fatin iha Caicoli, Dili. Asidente akontese iha área Caicoli, besik EDTL.
Eng. Napo nu’udar oan Dasia husi maun–alin na’in Sanolu-Resin-Rua. Hosi Aman Sr. Jose Fernandes no Inan Sra. Julieta Fernandes. Moris iha Munisípiu Lautem, loron 5 fulan-Agostu tinan 1994. Napo gradua nu’udar Lisensiadu Enjineria Arkitetura iha Universidade da Paz (UNPAZ) tinan 2020. Aleinde ne’e, dezde tinan 2015 Napo mós envolve an iha mundu arte nu’udar membru ativu Arte Moris até asidente ne’e lori hakotu nia iis.
Eng. Napo hahú nia servisu profisional nu’udar Ofisial Servisu Memorializasaun iha Centro Chega! tinan 2022. Obra ne’ebé nia halo mak hanesan dezeñu Uma Memoria ba Esperansa (UMBE) ba sobrevivente sira violasaun direitus umanus husi periodu 1974-1999, superviziona obra boot konstrusaun Sentru Arkivu Centro Chega! nian ne’ebé foin finaliza nia konstrusaun iha Antigo Comarca Balide Dili, iha fulan Dezembru tinan 2025. Obra seluk ne’ebé, Eng. Napo husik hela nudar nia dedikasaun ba hametin memoria no istoria ba Timoroan sira mak hanesan Sinalizasaun Sítiu Istóriku sira iha Munisipiu Aileu, Baucau, Bobonaro, Covalima, Liquiça, Lautem, Manatuto, Manufahi, Viqueque no Dili, dezeña no superviziona konstrusaun Monumentu Liberdade iha Balibo no Monumentu Masakre Cailaco, Bobonaro no mos fo apoiu ba rehabilitasaun Muzeu Memorial Munisipal sira iha Maliana no Aileu.
Iha Muzeu Memorial Munisipal Aileu, Eng. Napo hakerek hela nia pensamentu konaba importansia atu hametin identidade nudar Timoroan liu husi lia-fuan murak:” APRENDE HUSI PASADU HODI HAMETIN IDENTIDADE NASIONAL!”.
Eng. Napo nu’udar pesoál ida-ne’ebé simples, ne’ebé lori ema hotu habelun ho nia. Napo, ema ida-ne’ebé sempre hatudu oin midar ba ema hotu, nia nunka hirus no nunka rai odiu. Nia nu’udar ema ida-ne’ebé sempre hatudu ninia amizade no solidariedade ba nia maluk seluk.
Centro Nacional Chega!I.P lakon nia ema potensiáriu ida, ne’ebé fó nia vida no nia enerjia tomak atu serví de’it estadu liuhusi Centro Chega!. Dedikasaun ida-ne’e sai hanesan memória ida ba família boot Centro Chega!.
Adeus… Adeus… Adeus Eng. Augusto Napoleão Fernandes, Napo, no obrigadu ba ita-boot nia amizade, matenek no dedikasaun tomak ba Centro Nacional Chega!I.P.
Dili, Muzeu Chega!, Antigo Comarca Balide, Dili.
2 Fevereiru 2026.

